Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadza nowe kompetencje dla fizjoterapeutów w obszarze orzecznictwa dla potrzeb Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wprowadza nowe zasady nadzoru zwolnień lekarskich. Przepisy weszły w życie z dniem 13 kwietnia 2026 r.
- Orzecznictwo w ramach prewencji rentowej ZUS
Zgodnie z proponowaną zmianą fizjoterapeuci będą mogli ubiegać się o możliwość wydawania orzeczeń w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej obejmującej rehabilitację leczniczą ubezpieczonych zagrożonych całkowitą lub częściową niezdolnością do pracy, osób uprawnionych do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, a także osób pobierających rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.
Fizjoterapeuta ubiegający się o współpracę z ZUS musi spełnić następujące warunki:
- posiadać prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty;
- posiadać tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii;
- wykazać się co najmniej pięcioletnim okresem doświadczenia w wykonywaniu zawodu fizjoterapeuty.
Z wybranymi fizjoterapeutami ZUS zawrze umowę o pracę albo umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Wynagrodzenia zasadnicze fizjoterapeutów zatrudnionych na podstawie umów o pracę będą ustalane z zastosowaniem mnożników kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym „Monitor Polski”. Mnożniki do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego zostaną określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
- Zwolnienia lekarskie
Nowelizacja nie przyznaje fizjoterapeutom prawa do wystawiania zwolnień lekarskich (tzw. L4 / e-ZLA) natomiast wprowadza rozwiązania umożliwiające wykonywanie pracy na zwolnieniu.
Kiedy i czy praca na zwolnieniu lekarskim będzie możliwa?
Nowe przepisy, określają, kiedy ubezpieczony może utracić prawo do zasiłku chorobowego, m.in. w przypadku podjęcia pracy zarobkowej lub aktywności niezgodnej z celem zwolnienia (obecnie jest to wykorzystanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia).
Wprowadzono definicje pracy zarobkowej oraz pojęcie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia, których wykonywanie albo podejmowanie może spowodować utratę prawa do zasiłku chorobowego. Pracą zarobkową, powodującą utratę zasiłku chorobowego, będzie każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy. Z kolei aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy będą wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.
Aktualnie, jeżeli osoba podlega ubezpieczeniom społecznym z co najmniej dwóch tytułów, lekarz wystawia zwolnienie lekarskie na każdy z tych tytułów. Od 1 stycznia 2027 r. ubezpieczony będzie mógł zażądać, aby lekarz nie wystawiał zwolnienia z obu tytułów, jeśli charakter pracy pozwala mu wykonywać obowiązki u jednego pracodawcy. Będzie to dotyczyło np. takiej sytuacji, w której ubezpieczony zatrudniony jest u dwóch pracodawców – np. u jednego na umowie o pracę, a u drugiego na umowie cywilnoprawnej – i gdy będzie niezdolny do wykonywania pracy w jednym podmiocie, w drugim – ze względu na odmienny charakter pracy – będzie mógł świadczyć pracę. Istotny jest zatem różny charakter pracy. Innymi słowy oznacza to, że niezdolność do pracy z powodu choroby może być stwierdzana w ramach określonego tytułu (przez wystawienie e-ZLA), a w ramach innego praca może być wykonywana, gdy rodzaj pracy nie uzasadnia stwierdzania niezdolności do pracy w tym przypadku (np. fizjoterapeuta ze złamanym palcem jest niezdolny do prowadzenia masażu, ale z powodzeniem może wykonywać pracę nauczyciela akademickiego prowadzącego wykłady z fizjoterapii). W takim przypadku ubezpieczony będzie zobowiązany poinformować płatnika składek (uprawionego do wypłaty zasiłków) o okresie, na który zostało mu wystawione zwolnienie od pracy z innego tytułu.
Link do ustawy: Dziennik Ustaw 2026 r. poz. 26
