Stanowisko KRF w sprawie zatrudniania dodatkowych osób w przypadku wykonywania praktyk zawodowych fizjoterapeutów

Biorąc pod uwagę fakt, że ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2019 r. w art. 5 ust. 2 pkt 3 wprowadziła możliwość prowadzenia działalności leczniczej przez fizjoterapeutów w formie jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka fizjoterapeutyczna, indywidualna praktyka fizjoterapeutyczna wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna praktyka fizjoterapeutyczna wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład oraz spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka fizjoterapeutyczna, a jednocześnie zaistniały wątpliwości dotyczące kwestii zatrudniania dodatkowych osób w ramach prowadzenia działalności w takich formach, Krajowa Rada Fizjoterapeutów przyjmuje, co następuje:

Świadczenia zdrowotne mogą być wykonywane w ramach działalności leczniczej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 z późn. zm.), zwanej dalej ,,udl”  działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Świadczenia zdrowotne w rozumieniu udl to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 5 udl podmiot wykonujący działalność leczniczą to: podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4 ww. ustawy (tj. podmiot leczniczy) oraz lekarz, pielęgniarka, fizjoterapeuta wykonujący/a swój zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę zawodową, o której mowa w art. 5.

Krajowa Rada Fizjoterapeutów stoi na stanowisku, że wykonywanie działalności leczniczej w ramach: indywidualnej praktyki fizjoterapeutycznej, indywidualnej praktyki fizjoterapeutycznej wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualnej praktyki fizjoterapeutycznej wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład – polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych osobiście (indywidualnie) przez fizjoterapeutę. Natomiast wykonywanie działalności leczniczej w ramach grupowej praktyki fizjoterapeutycznej polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez fizjoterapeutów tworzących spółkę cywilną, jawną albo partnerską (art. 19a ust. 4 udl).

Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty nie rozstrzyga w żaden sposób kwestii możliwości zatrudniania przez fizjoterapeutów prowadzących indywidualną praktykę fizjoterapeutyczną innych osób udzielających świadczeń zdrowotnych. Jednak w opinii Krajowej Rady Fizjoterapeutów ustawodawca w trosce o dobro i bezpieczeństwo pacjenta oraz osób udzielających świadczeń zdrowotnych, wyraźnie umożliwił w udl osobom fizycznym będącym przedsiębiorcami dwie formy prowadzenia działalności leczniczej, w których odpowiedzialność za wszelkie szkody będące następstwem udzielania świadczeń ponoszą odpowiednio: podmiot leczniczy będący tym przedsiębiorcą oraz bezpośrednio osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych (w przypadku praktyki zawodowej). Ponadto art. 19a ust. 4 udl wyraźnie wskazuje, że w ramach grupowej praktyki fizjoterapeutycznej świadczeń zdrowotnych udzielać mogą wyłącznie fizjoterapeuci tworzący spółkę. Analogicznie w ramach indywidualnej praktyki zawodowej, świadczeń zdrowotnych powinien udzielać wyłącznie fizjoterapeuta prowadzący tę praktykę.

Krajowa Rada Fizjoterapeutów stoi na stanowisku, że w ramach praktyki zawodowej fizjoterapeuta (fizjoterapeuci) mogą zatrudniać osoby do wykonywania czynności pomocniczych (mowa tu przede wszystkim o takich czynnościach jak np. przyjmowanie zgłoszeń pacjentów i umawianie wizyt, zadania administracyjne, prowadzenie systemu informatycznego, księgowości, prace porządkowe itd.), ale nie powinny to być osoby udzielające świadczeń zdrowotnych w ramach tych praktyk.      

W opinii Krajowej Rady Fizjoterapeutów w ramach indywidualnej praktyki fizjoterapeutycznej nie jest wskazane zatrudnianie innych fizjoterapeutów udzielających świadczeń zdrowotnych, co wynika ze specyfiki tej formy udzielania świadczeń zdrowotnych, polegającej na osobistym wykonywaniu zawodu fizjoterapeuty, tj. wykonywaniu zawodu we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Osobista odpowiedzialność rodzi skutki m.in. w zakresie uprawnień i obowiązków dotyczących prowadzenia dokumentacji medycznej, przetwarzania danych osobowych, czy też obowiązków podatkowych. Wskazać należy na to, że zatrudnianie w ramach indywidualnych praktyk fizjoterapeutycznych innych fizjoterapeutów niosłoby dla zatrudniających konsekwencje rozszerzonej odpowiedzialności za podległe im osoby: cywilnej, administracyjnej, w zakresie prowadzonej dokumentacji medycznej i ochrony danych osobowych oraz związanej z zadaniami nałożonymi na pracodawcę. W przypadku zaś zawierania umów cywilnoprawnych niebędących umowami o pracę, forma ta niosłaby negatywne konsekwencje dla fizjoterapeutów będących zleceniobiorcami. Wobec braku ustawowego obowiązku zawarcia przez takie osoby umowy OC pozostawałyby one bowiem w wielu przypadkach bez żadnej ochrony ubezpieczeniowej.

Warto zwrócić uwagę, że rozporządzenie właściwego do spraw instytucji finansowych wydawane na podstawie art. 25 ust. 5 udl określające szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmującego szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych w ramach wykonywania działalności leczniczej oraz minimalną sumę gwarancyjną, wyróżnia także różne minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC jakim jest objęta odpowiedzialność cywilna podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Różnice w minimalnych sumach gwarancyjnych wynikają głównie z tego, że w przypadku indywidualnej praktyki zawodowej ubezpieczenie OC obejmuje szkody wyrządzone tylko i wyłącznie przez osobę udzielającą świadczeń zdrowotnych osobiście (indywidualnie) tj. lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę prowadzących indywidualną lub grupową praktykę zawodową. Natomiast ubezpieczenie OC podmiotu leczniczego obejmuje szkody będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych przez wszystkie osoby zatrudnione przez podmiot leczniczy.

Biorąc więc pod uwagę regulacje prawne związane z obowiązkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą, wszelkie szkody (majątkowe i niemajątkowe) będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych przez osoby zatrudnione w ramach indywidualnej praktyki zawodowej będą obciążały bezpośrednio fizjoterapeutę zatrudniającego inną osobę udzielającą świadczeń zdrowotnych nieobjętą ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej indywidualnej praktyki zawodowej zatrudniającego.

Zatrudnianie fizjoterapeutów w ramach indywidualnych praktyk fizjoterapeutycznych może rodzić na dzień dzisiejszy także nieprzewidziane konsekwencje związane z obowiązkami dotyczącymi ubezpieczenia społecznego czy obowiązkami podatkowymi i wpływać na sposób wykonywania zawodu fizjoterapeuty.

Z uwagi na powyższe, Krajowa Rada Fizjoterapeutów stoi na stanowisku, że w przypadku chęci nawiązania przez fizjoterapeutę współpracy z innym fizjoterapeutą w ramach działalności leczniczej, rekomendowana jest forma grupowej praktyki fizjoterapeutycznej. Natomiast formą prowadzenia działalności leczniczej dedykowaną w przypadku zatrudniania osób udzielających świadczeń zdrowotnych, w tym wykonujących zawód medyczny, w szczególności innych fizjoterapeutów, jest podmiot leczniczy.

Interpretacja artykułu 4 ust. 2-4 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty

Doświadczenie fizjoterapeuty: zbieżność opinii KIF i Ministerstwa Zdrowia

Do Krajowej Izby Fizjoterapeutów wpływały zapytania na temat właściwej interpretacji przepisów ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (Dz.U. z 2018 r. poz. 505, z późn. zm.) dotyczących doświadczenia wymaganego do samodzielnego wykonywania zawodu fizjoterapeuty. KIF dokonała analizy przepisów w kontekście zgłaszanych problemów interpretacyjnych i przygotowała stanowisko w tym zakresie, które zostało potwierdzone przez Ministerstwo Zdrowia.

Wymagania dotyczące kwalifikacji uprawniających do samodzielnego wykonywania zawodu fizjoterapeuty zostały określone w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty, zwanej dalej „ustawą”. Zgodnie z ww. przepisem, świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ust. 2, udziela samodzielnie fizjoterapeuta posiadający tytuł:

  1. magistra uzyskany w sposób, o którym mowa w art. 13 ust. 3 pkt 1;
  2. magistra uzyskany w sposób, o którym mowa w art. 13 ust. 3 pkt 2–7, oraz co najmniej 3-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty;
  3. licencjata uzyskany w sposób, o którym mowa w art. 13 ust. 3 pkt 2 lub 3, oraz co najmniej 6-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty;
  4. zawodowy technika fizjoterapii uzyskany w sposób, o którym mowa w art. 13 ust. 3 pkt 8, oraz co najmniej 6-letnie doświadczenie w zawodzie fizjoterapeuty.

Wymagania dotyczące wykształcenia i doświadczenia w zawodzie muszą być spełnione łącznie. Należy zwrócić uwagę, że przywołany przepis nakłada obowiązek posiadania doświadczenia w zawodzie fizjoterapeuty bez wskazania, że doświadczenie to wymagane jest na określonym poziomie wykształcenia.

Okres doświadczenia w zawodzie fizjoterapeuty liczy się od momentu rozpoczęcia wykonywania zawodu, a nie od momentu ukończenia studiów (ew. szkoły), czy też stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Do okresu doświadczenia w zawodzie fizjoterapeuty należy zaliczyć okres wykonywania tego zawodu przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 31 maja 2016 r. Na mocy art. 143 ust. 1 ustawy osoby spełniające łącznie warunki określone w art. 13 ust. 1 pkt 1-5 stały się fizjoterapeutami w rozumieniu ustawy. Jednakże fizjoterapeuci ci byli zobligowani do uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów w terminie do dnia 31 maja 2018 r. Uzyskanie wpisu do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów poprzedza wydanie uchwały przez Krajową Radę Fizjoterapeutów w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty. KRF stwierdza prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty na określonym poziomie, który implikuje zakres posiadanych przez fizjoterapeutę uprawnień zawodowych.

Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy fizjoterapeuta przed rozpoczęciem wykonywania zadań zawodowych na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej jest obowiązany przedłożyć podmiotowi, na rzecz którego wykonuje te zadania, dokument potwierdzający prawo wykonywania zawodu. Dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa wykonywania zawodu jest m.in. imienna uchwała z numerem PWZFz, na podstawie której wydawany jest dokument wg wzoru, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie wzoru dokumentu „Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty” (Dz.U. poz. 756, z późn. zm.).

Należy zwrócić uwagę, że ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2219) w art. 4 został wprowadzony ust. 4a, który doprecyzował zasady realizacji świadczeń przez fizjoterapeutów, którzy nie uzyskali wymaganego okresu doświadczenia. Zgodnie z ww. przepisem, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2019 r., fizjoterapeuta nieposiadający okresu doświadczenia w zawodzie określonego w ust. 4 pkt 2–4 może udzielać świadczeń zdrowotnych w zakresie wynikającym z posiadanego tytułu zawodowego, wyłącznie na podstawie skierowania lekarza albo innego fizjoterapeuty posiadającego prawo samodzielnego udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu fizjoterapii.

Przetarg ogłoszony przez PFRON na wybór 4 Ośrodków Rehabilitacji Kompleksowej


Informujemy, że 20 lutego 2019 roku został ogłoszony przez PFRON przetarg na wybór 4 Ośrodków Rehabilitacji Kompleksowej (ORK) testujących nową na polskim rynku formułę kompleksowej rehabilitacji w ramach realizowanego przez PFRON projektu koncepcyjnego pt. Wypracowanie i pilotażowe wdrożenie modelu kompleksowej rehabilitacji umożliwiającej podjęcie lub powrót do pracy, który jest finansowany w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Jest to nowatorskie na gruncie polskim rozwiązanie, mające na celu ułatwienie podjęcia lub powrotu do aktywności społecznej i zawodowej osób, które wskutek doznanego urazu  lub choroby w różnych okresach życia straciły zdolność do pracy. W pilotażu weźmie udział 600 uczestników – po 150 w każdym z wybranych ośrodków. Kompleksowa rehabilitacja w ORK obejmie 3 moduły: zawodowy (doradztwo zawodowe, szkolenia potwierdzone certyfikatami, pośrednictwo pracy), medyczny oraz psychospołeczny (wsparcie społeczno-psychologiczne grupowe i indywidualne).

Ogłoszenie znajduje się pod adresem: http://bip.pfron.org.pl/zamowienia-publiczne/

Szczegółowe informacje: https://www.pfron.org.pl/o-funduszu/rodo-w-funduszu/

Rozliczanie wizyty fizjoterapeutycznej

Rozliczanie wizyty fizjoterapeutycznej w ramach świadczeń gwarantowanych: fizjoterapia ambulatoryjna i fizjoterapia domowa.

Na prośbę Krajowej Izby Fizjoterapeutów Ministerstwo Zdrowia (korespondencja nr IK 1418742.2018.IJ) wydało opinię w sprawie rozliczenia wizyty fizjoterapeutycznej z NFZ.

Realizacja wizyty fizjoterapeutycznej może odbywać́ się poza cyklem zabiegowym i może być rozliczania poza nim. Tym samym wizyta fizjoterapeutyczna nie jest traktowana jako jeden z pięciu możliwych do wykonania w ciągu dnia zabiegów fizjoterapeutycznych.

Jednak jak wskazuje Prezes NFZ w § 12 ust. 8 i 9  zarządzenia, nr 42/2018/DSOZ z dnia 23 maja 2018 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń́ – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką warunkiem rozliczenia wizyty fizjoterapeutycznej jest podpisanie w karcie zabiegowej uzasadnienia wyboru wizyty fizjoterapeutycznej przez osobę̨ uprawnioną do realizacji wizyty (…) oraz, że produkt rozliczeniowy – wizyta fizjoterapeutyczna, w danym cyklu terapeutycznym, może być rozliczony maksymalnie dwa razy.

Fizjoterapeuci razem mogą więcej

W ostatnich dniach odbyło się spotkanie przedstawicieli Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Diagnostyki Medycznej i Fizjoterapii oraz Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Fizjoterapia” z dr hab. Maciejem Krawczykiem, prezesem Krajowej Rady Fizjoterapeutów oraz Zbigniewem Wrońskim, wiceprezesem KRF.